İçimizdeki Putlar!!!

Ayhan Özmekik

İçimizdeki Putlar!!!

05 Ekim 2026, Pazartesi

İbrâhim

içimdeki putları devir

elindeki baltayla

kırılan putların yerine

yenilerini koyan kim

güneş buzdan evimi yıktı

koca buzlar düştü

putların boyunları kırıldı

ibrâhim

güneşi evime sokan kim

asma bahçelerinde dolaşan güzelleri

buhtunnasır put yaptı

ben ki zamansız bahçeleri kucakladım

güzeller bende kaldı

ibrâhim

gönlümü put sanıp da kıran kim

Asaf Hâlet Çelebi — “İbrâhim”

“Pazar pazar bu şiir de nereden çıktı?” derseniz, pazarları tefekkür etmeye biraz daha fazla vakit buluyorum. Düşündükçe de “Keşke bu kadar düşünmesem; hayat zaten çok kısa” diyorum. Ama insanın zihnine takılan sorular, takvime bakmıyor.

İnsan, başkasının putunu kolay görür. Kendi içinde büyüttüklerine ise çoğu zaman güzel isimler verir.

Birinin servete bağlılığını eleştirirken kendi makam tutkusunu hizmet aşkı sayar. Başkasının suskunluğunu korkaklık olarak görürken kendi sessizliğini hikmetle açıklar. Dün karşı çıktığı davranışı bugün kendisi yaptığında, değişenin kendisi değil, şartlar olduğunu söyler.

Oysa insan bazen ne yaptığını gayet iyi bilir. İçinde bir ses itiraz eder. Söyledikleriyle yaşadıkları arasındaki mesafeyi görür. Fakat o mesafeyi kapatmak emek ister; kimi zaman bir kazançtan vazgeçmeyi, bir çevreden uzaklaşmayı, bir makamı kaybetmeyi gerektirir.

Lakin “Çağ sana uymuyorsa sen çağa uy” putuna tutunarak kendini rehabilite eder. Bunun için de öncelikle yaptıklarının adlarını değiştirir.

Mesela…

Torpile “network”, kayırmaya “destek”, korkaklığa “denge”, haksızlık karşısında susmaya “olgunluk”, utanmamaya da “özgüven” der.

Ne çok insan gördük yanı başımızda; “denge” diye diye dengesizleşen! Herkesle iyi geçinmek uğruna kendi sözüyle ters düşen, kimseyi gücendirmemek için hakkı çiğneneni yalnız bırakan…

Böylece ölçü, davranışa göre değil, davranışı kimin yaptığına göre değişir.

En tehlikelisi de budur. İnsan kendi çevresinin yanlışlarını savunmaya alıştıkça, bir süre sonra onları göremez hâle gelir. Dostluk, sadakat, dava, hizmet… Her biri kıymetli olan bu kelimeler, hesap vermekten kaçmanın bahanesine dönüşür.

Hz. İbrâhim’den bu yana putları kırmaktan söz ediyoruz. Ama

“Kırılan putların yerine yenilerini koyan kim?”biz değilmiyiz?

Belki de baltayı hep başkasının elinde aradığımız için kendi payımızı göremiyoruz. Yıkılmasını istediğimiz düzenin küçük bir benzerini, fırsat bulduğumuzda kendi çevremizde kuruyoruz.

Bu yüzden insan önce kendisine sormalı: Savunduğum şey bir ilke mi, yoksa bana sağladığı imkân mı? Aynı davranışı sevmediğim biri yaptığında da böyle mi konuşurum?

Bu sorulara dürüstçe cevap vermeden içimizdeki putlar devrilmez. Yalnızca isimleri değişir.

Yazık ki yazık… Ortada çürümenin gayet “başarılı” bir halkla ilişkiler departmanı kalır.